Balen en Overpelt bevinden zich in het noordoosten van België en liggen slechts 18 km van elkaar.
Hun activiteiten zijn complementair en sterk geïntegreerd. Balen is een zinkwinningsfabriek ("smelter"), terwijl Overpelt gericht is op de productie van legeringen en het "wassen" van zinkrijke oxiden.
Meer dan 100 jaar industriële activiteiten hebben geleid tot vervuiling van de bodem en het grondwater, niet alleen op de fabrieksterreinen, maar ook in de omgeving. In 2004 ondertekende Umicore een akkoord met de OVAM (Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij) en de Vlaamse Leefmilieuminister om de historische vervuiling op haar Vlaamse sites en in de omgeving ervan te saneren. Nyrstar, dat in 2007 eigenaar werd van de vestigingen van Balen en Overpelt, zet deze verbintenis verder.
Vervuilde bodem en opvulmateriaal van beide fabrieksterreinen werden afgegraven, waarna het verwijderde materiaal werd gebruikt in de afdekking van de twee oude goethietbekkens. Momenteel is dit werk voor ongeveer 80% voltooid. De meeste gesaneerde delen van de terreinen werden opnieuw aangeplant en met gras bedekt, terwijl in een aantal productiezones een duurzame verharding werd aangebracht.
In de nabijgelegen woonwijken Overpelt-Fabriek, Balen-Wezel en Mol-Wezel werden verontreinigde grond en zinkassen, die in het verleden werden gebruikt voor de constructie van opritten, verwijderd.
De saneringswerken zullen worden verdergezet zodra meer stortcapaciteit beschikbaar is. Verwacht wordt dat een nieuwe stort zal worden ingericht bovenop het oude en afgedekte goethietstort in Balen (Lommel). Het nieuwe stort zal worden gefinancierd door Nyrstar en door Nyrstar en OVAM gebruikt worden voor materialen van bodemsaneringswerken op en buiten de fabrieksterreinen.
Er zijn plannen uitgewerkt om het vervuilde grondwater in Balen en Overpelt aan te pakken. De werken zullen van start gaan zodra de nodige vergunningen verkregen zijn. Het voorgestelde plan voor beide locaties omvat een hydrogeologische beheersing van de verontreinigingspluim en het oppompen en behandelen van grondwater. Een deel van het vervuilde grondwater zal na behandeling worden gebruikt als proceswater, ter vervanging van het momenteel gebruikte zuivere grondwater. De rest van het vervuilde grondwater zal worden behandeld in de waterzuiveringsinstallaties, waarna het wordt afgevoerd naar het oppervlaktewater, overeenstemming met de lozingsvergunningsvoorschriften.
